2026-2027 eğitim öğretim yılı
6. sınıflar Fen Bilimleri dersi
II. dönem 2. yazılı sınavı
- 1
Kış gölü kanıt dosyasından yoğunluk ve yaşam alanı raporu yazınız.
Kış Gölü Kanıt ve Yaşam Alanı Dosyası
Tekrarlı hacim ölçümü ve sulak alan havuzu kanıt fişi. Dosya, sonucu değil birbirinden bağımsız ham laboratuvar ve kış gölü kayıtlarını verir. Öğrenci ölçüm çiftlerini kendi kanıt notuna birimleriyle aktarır, yoğunlukları hesaplar ve kanıt zincirini kurar.
- Hâl nitelikleri:
- Sıvı örnek kabın şeklini alıyor; kendi şeklini koruyan katı örnek buzdur.
- Aynı kapalı örneğin ham ölçüm fişi:
- SS-m=138 g; SS-V=138 cm³; BZ-m=138 g; BZ-V=150 cm³
- Konum gözlemi:
- Buz örneği su kabının üst yüzeyinde; örneğin bir bölümü su üstünde.
- Kış yüzeyi ve alt su kaydı:
- Başlangıç: açık su; 6 saat sonra: üstte katı tabaka, dipte sıvı su; alt su 3,9 °C ve sıvı.
- Canlı gözlem kaydı:
- Katı tabakanın 25 cm altında su sıvı; böcek larvası hareketi kaydedildi.
a)Ham laboratuvar ve kış gölü kayıtlarından iddia-kanıt-gerekçe raporu oluşturunuz. (1) Sıvı su ve buzun gözlenen niteliklerini açıklayınız; SS ve BZ kütle-hacim verilerini birimleriyle kaydedip ρ=m/V ile yoğunlukları hesaplayınız, karşılaştırınız ve buzun konumunu bu karşılaştırmadan çıkarınız. (2) Yüzey ve alt su kayıtlarını kullanarak yüzeyden donmanın alttaki sıvı su yaşam alanı ve su canlıları için önemini kanıtla değerlendiriniz.
- 2
Aynı setle kontrol–hedef–kontrol çevrimini uygulayıp kendi kaydınızı analiz ediniz.
Kontrol Köprülü Devre Doğrulama Protokolü
Öğrenci açık test aralıklı devreyi kurar; aynı ortak setle kontrol–hedefler–kontrol sırasını bizzat uygular, kayıtları boştur.
Malzemeler: 1,5 V eğitim pili (1; ortak set), lamba ve duy (1 takım; 1,5 V; ortak set), anahtar (1; ortak set), bağlantı kabloları (4; krokodil; ortak set), R0 · temiz alüminyum kontrol köprüsü (1; kontrol/tekrar), RA · kauçuk şerit (1; hedef), RB · çıplak demir şerit (1; hedef), RC · cam çubuk (1; hedef), RD · temiz alüminyum şerit (1; hedef)
Öğrenci doğrulama devresini kurar
- Açık test aralığı kiti: 1,5 V pil–anahtar–lamba/duy–4 kablo
Kontrol köprüsü çevrim planı
- Köprü sırası ve kuralı: R0 başlangıç → RA → RB → RC → RD → R0 bitiş; aynı set; değişimde anahtar açık
- Öğrenci 1,5 V açık test aralıklı seri devreyi kurup köprünün boş başlangıç kaydını doldurur.
- Anahtar açıkken her hedefi bizzat dener, kendi lamba-iletme kaydını doldurur; köprüyü yeniden bağlayıp başlangıç-bitiş geçerliğini denetler.
Gözlem Değer Not Başlangıç · R0 Lamba: ______ · Karar: ______ Öğrenci Protokol · RA Lamba: ______ · Karar: ______ Öğrenci Protokol · RB Lamba: ______ · Karar: ______ Öğrenci Protokol · RC Lamba: ______ · Karar: ______ Öğrenci Protokol · RD Lamba: ______ · Karar: ______ Öğrenci Bitiş · R0 Lamba: ______ · Karar: ______ Öğrenci Güvenlik: Yalnız 1,5 V; şehir elektriği kullanılmaz; değişimde anahtar açık; numunesizken pil uçları birbirine değdirilmez.
a)1,5 V pil-anahtar-lamba/duy-dört kabloyla açık test aralığı bulunan seri devreyi kurunuz. Aynı setle kendi boş lamba-iletme kayıtlarınızı doldurup iletme durumlarını analiz edin. Kodlar: RA, RB, RC, RD; hepsini bizzat deneyiniz. Üç doğrulama ürünü: köprü-protokol kaydı; hedef analizi; başlangıç-bitiş kontrolünün geçerliğini ve lamba yanmama bilimsel sınırı.
- 3
Pil sayısı–ampul parlaklığı tekrar deneyini tasarlayıp pilot ölçümleri analiz ediniz.
Pil Sayısı–Ampul Parlaklığı Adil Testi — V12
Kanıt kartı T12-M4282010295. Pilot ekip, yalnız pil sayısını değiştirerek iki seri devrede üçer parlaklık ölçümü yapmıştır.
Malzemeler: özdeş 1,5 V piller (3 adet), özdeş ampul, anahtar ve bağlantı teli (2 takım), 0–10 parlaklık sensörü (1 adet)
K devresi
- Pil: 1 × 1,5 V
- Ampul: 1 özdeş ampul
L devresi
- Pil: 2 × 1,5 V
- Ampul: 1 özdeş ampul
- Öğrenci yalnız pil sayısını değiştiren güvenli tekrar planını yazar ve her devre için üç 0–10 parlaklık ölçümü belirler.
Gözlem Değer Not K pilot ölçümleri 4, 5, 3 0–10 ortalama hesaplanacak L pilot ölçümleri 8, 7, 9 0–10 ortalama hesaplanacak Güvenlik: Devre yalnız ölçüm sırasında kapatılır; kısa devre yapılmaz.
a)İki ürün veriniz: (1) pil sayısını bağımsız, parlaklığı bağımlı; ampul, tel ve anahtarı sabit tutan üç tekrarlı adil deneyi tasarlayınız; (2) K=4,5,3 ve L=8,7,9 ölçümlerini kaydedip ortalamaları hesaplayarak yalnız bu aralık için sonucu yazınız.
Adil tekrar deneyim Ölçüm, ortalama ve analizim - 4
Üç aday düzenden tel uzunluğunu sınayan adil çifti seçip ham ölçümlerden ilişki çıkarınız.
Tek Değişkenli Tel Uzunluğu Deney Bileti — V10
TD-T10-G79 • Üç aday devreden tel uzunluğunu sınayan adil çift öğrenci tarafından seçilecektir.
Malzemeler: 3,0 V eğitim devresi, özdeş ampul, nikel-krom teller ve lüksmetre (1 takım)
A
- Tel: 20 cm, 0,4 mm nikel-krom
B
- Tel: 60 cm, 0,4 mm nikel-krom
C
- Tel: 60 cm, 0,8 mm nikel-krom
- Tel uzunluğunu tek değişken yapan iki devreyi seçip aynı uzaklıkta birer lüks ölçümü kaydediniz.
Gözlem Değer Not A ham ölçümü 84 lx Ölçüm B ham ölçümü 43 lx Ölçüm C ham ölçümü 61 lx Kontrol dışı kalınlık da değişir Güvenlik: Yalnız 3,0 V eğitim devresi kullanılır; kısa devre yapılmaz.
a)Tel uzunluğunu sınayan tek adil çifti seçip değişken-kontrol planını, iki ham lx kaydını ve tel uzunluğu–direnç–parlaklık sonucunu bir deney bileti olarak yazınız.
- 5
Sürgü ve parlaklık göstergelerinden iki kanıt üretip direnç-parlaklık iddiasını sınayınız.
Parlaklık İddiası Sınama Haritası
a)“Reosta direnci arttığında özdeş ampul daha parlak olur.” iddiasını sınayınız. A ve B devrelerinde reosta sürgüsünü kullanarak direnci belirleyiniz, parlaklık ibresini 0-10 ölçeğinden okuyup topladığınız iki ham veri çiftini iki boş satıra kaydediniz; aynı 3 V pil, özdeş ampul ve seri devre kontrolünde reostanın parlaklık etkisini kanıtla değerlendiriniz. Kararınızı iki sayısal veri çifti ve sabit tutulan devre öğeleriyle gerekçelendiriniz. Güvenlik: yalnız 3 V düşük gerilim eğitim kaynağı kullanınız; bağlantıyı anahtar açıkken kurunuz, ampul ile reostayı seri tutunuz ve pil uçlarını doğrudan birleştirerek kısa devre yapmayınız.
İddia sınaması: devre ve ölçekten belirlediğim direnç (Ω) İbreden okuduğum 0-10 parlaklık göstergesi kanıtı İddia kararı, gerekçe ve bilimsel sınırlar - 6
Aşağıdaki üç bilgi kaynağını inceleyerek soruları yanıtlayınız.
Orman Ekosistemleri ve Kuraklık Stresi Bilgi Kaynakları
Kaynak Adı İçerik ve Provenans Özeti Kaynak 1: Doğa Araştırmaları Dergisi Hakemli bilimsel rapor (2025); zengin biyoçeşitliliğe sahip çam ormanlarının kuraklık sonrasında %80 daha hızlı eski haline döndüğünü belgeler. Kaynak 2: Sosyal Medya Blogu Yazarı belirsiz (2026); tür çeşitliliğinin orman iyileşmesine etkisinin olmadığını, sadece yağmurun yeterli olduğunu iddia eder. Kaynak 3: Orman Genel Müdürlüğü Saha Bülteni Resmi veri raporu (2024); zengin tür çeşidine sahip bölgelerde besin zinciri kararlılığının ekosistem çöküşünü engellediğini belgeler. a)1. Biyoçeşitliliğin ekosistem direnci üzerindeki rolünü incelemek için uygun bir 5N1K sorusu yazınız ve Kaynak 1 ile Kaynak 3'teki verilere dayanarak bu soruyu yanıtlayıp kaydediniz. 2. Kaynak 2'nin güvenilirliğini ve doğruluğunu Kaynak 1 ve 3'teki kanıtlara göre değerlendiriniz. 3. Güvenilir kaynaklardan elde edilen verilere dayanarak biyoçeşitliliğin doğal yaşam için önemine ilişkin çıkarımınızı gerekçesiyle birlikte yazınız.