2026-2027 eğitim öğretim yılı
6. sınıflar Fen Bilimleri dersi
I. dönem 2. yazılı sınavı
- 1
Aynı P noktasındaki kuvvet oklarını inceleyip eksik bileşke vektörü tamamlayınız.
a)Ayrıştırılmış ok çizimindeki V1, V2, V3, V4 kuvvetlerini uygulama noktası P, dikey doğrultu, yön ve N büyüklükleriyle inceleyiniz; aralarındaki mantıksal ilişkiyi ortaya koyup boş bileşke doğrultusunda bileşke vektörü tamamlayınız. Bileşke çiziminde başlangıç noktası, doğrultu, ok yönü ve büyüklük etiketinin tamamını siz oluşturunuz. Üç bağlı ürün veriniz: yön gruplarının N toplamları ve ilişki; P başlangıçlı bileşke vektörü; pozitif yön seçerek işaretli toplamla bağımsız doğrulama ve çizimle karşılaştırma.
- 2
Kodlu iki-yol modelinden üreme özellik ve karşılaştırma listelerini oluşturunuz.
a)Kodlu iki-yol modeli ile ham kayıt kartlarını inceleyiniz. K ve L kodlarından hangisinin eşeyli, hangisinin eşeysiz üreme olduğunu kanıtla belirleyiniz; her iki üreme biçiminin özelliklerini belirleyiniz. En az iki bilimsel benzerliği ve en az iki bilimsel farklılığı yalnız bu kayıtlardan çıkarıp kendi cümlelerinizle listeleyiniz. Üç bağlı liste veriniz: özellikler ve kod eşlemesi; iki benzerlik; iki farklılık. Her listeyi görünür kanıtlarla kontrol ediniz. Benzerlikleri hazır bir sonuç cümlesinden kopyalamayınız; iki yolun ayrı sonraki dönem kayıtlarını karşılaştırıp neslin devamı çıkarımını gerekçelendiriniz.
- 3
Koşul ve ölçüm kayıtlarını üç bitki süreci için ham veri çizelgesine dönüştürünüz.
Üç Süreç Ham Kayıt Karşılaştırma Laboratuvarı
BT-P48 laboratuvar defterinde aynı tür, aynı başlangıç evresi, aynı ölçüm saati ve aynı sayım kuralıyla tutulan iki düzenek satırı vardır. Çizelge yalnız koşulları ve ham sayımları gösterir; karşılaştırma, etki etiketi veya sonuç yazılmamıştır. Veri kâtibi önce birim hücrelerini doğrulayacak, sonra başlangıç ve son boy sütunlarını eşleştirerek artışı hesaplayacak, üç süreç sayımını yeni karşılaştırma kaydına aktaracaktır. Bu rotada görev, satır-sütun düzenini çözmek ve eksiksiz bir ölçüm özeti üretmektir. Ham sayılar önce kataloglanır, ardından satır kimlikleri korunarak ölçüm defterinden öğrenci karşılaştırma çizelgesine dönüştürülür.
Kodlu düzenek ve başlangıç kaydı Uygulanan ışık-sıcaklık-su koşulları Üreme ham sayımı Boy ve yeni yaprak ham ölçümü BT-P48-A; bitki türü bezelye; başlangıç evresi çiçeklenme başlangıcı; başlangıç boyu 16 cm; deney süresi 14 gün; özdeş 1 L saksı ve 450 g aynı toprak Günlük ışık süresi 10 saat/gün; sıcaklık 22 °C; günlük su miktarı 50 mL/gün 8 çiçek; 4 bakla meyvesi; 20 tohum 14. gün Boy: 24 cm; 5 yeni yaprak. Çiçek-meyve-tohum sayımı, boy ölçümü ve yeni yaprak sayımı aynı saatte ve aynı kuralla yapılmıştır. BT-P48-B; bitki türü bezelye; başlangıç evresi çiçeklenme başlangıcı; başlangıç boyu 16 cm; deney süresi 14 gün; özdeş 1 L saksı ve 450 g aynı toprak Günlük ışık süresi 5 saat/gün; sıcaklık 22 °C; günlük su miktarı 50 mL/gün 3 çiçek; 1 bakla meyvesi; 4 tohum 14. gün Boy: 19 cm; 2 yeni yaprak. Çiçek-meyve-tohum sayımı, boy ölçümü ve yeni yaprak sayımı aynı saatte ve aynı kuralla yapılmıştır. a)Laboratuvar defterindeki A ve B satırlarını sütun sütun karşılaştırınız. Değişen temel faktörü tanımlayınız. Her kod için çiçek-meyve-tohum üreme sayımlarını, başlangıç-son boy büyüme ölçümlerini ve yeni yaprak gelişme sayımlarını ham veri olarak karşılaştırma alanına yazıp kaydediniz. Yalnız görünür çizelge verisini kullanarak faktörün üreme, büyüme ve gelişmeyle ilişkisini birlikte değerlendiriniz; satırların dışına taşan bir sonuç üretmeyiniz. Tam olarak üç bağlantılı ürün yazınız: kontrol denetimi, üç-süreç ham kaydı ve sınırlı değerlendirme.
Ham kayıt çizelgesi: tek-faktör ve eşit koşullar denetimi Ham kayıt çizelgesi: üreme-büyüme-gelişme ham veri kaydı Ham kayıt çizelgesi: sınırlı kanıta dayalı değerlendirme - 4
Aşağıdaki deney düzeneğini ve açıklamaları inceleyerek soruyu yanıtlayınız.
Fasulye Tohumlarının Çimlenmesi Deneyi
Bir öğrenci, tohumun çimlenmesinde suyun etkisini araştırmak amacıyla özdeş fasulye tohumları kullanarak iki farklı deney düzeneği hazırlamıştır.
Malzemeler: Özdeş fasulye tohumu (10 adet), Nemli pamuk (Yeterli miktar), Kuru pamuk (Yeterli miktar)
1. Düzenek
- Sıcaklık: 22 °C
- Su: Nemli pamuk (su var) -
- Işık: Oda ışığı -
2. Düzenek
- Sıcaklık: 22 °C
- Su: Kuru pamuk (su yok) -
- Işık: Oda ışığı -
- 1. Düzenek nemli pamuk üzerine konularak 22°C sıcaklıktaki odada bekletilmiştir.
- 2. Düzenek kuru pamuk üzerine konularak 22°C sıcaklıktaki odada bekletilmiştir.
Gözlem Değer Not 1. Düzenek Gözlemi Tohumlar çimlenmiştir - Su mevcuttur 2. Düzenek Gözlemi Tohumlar çimlenmemiştir - Su yoktur a)Öğrencinin bu deneyde test etmek istediği hipotezi, bağımsız değişkeni, bağımlı değişkeni ve kontrol edilen (sabit tutulan) değişkenleri yazarak tohumun çimlenmesinde suyun etkisini gerekçelendiriniz.
- 5
Aşağıdaki deney düzeneği ve gözlem sonuçlarını inceleyerek soruları cevaplayınız.
Meyve Sineklerinde Sıcaklığın Üreme, Büyüme ve Gelişmeye Etkisi
Aynı yaş ve sayıda ergin dişi-erkek meyve sineği çiftleri, özdeş kaplarda standart besin ve %60 nem koşullarında farklı sıcaklık değerlerinde tutulmuştur.
Malzemeler: Ergin meyve sineği çiftleri (10 çift), Besin ortamı (Standart)
Grup A
- Sıcaklık: 18 °C
- Nem: 60 %
Grup B
- Sıcaklık: 24 °C
- Nem: 60 %
Gözlem Değer Not Grup A İlk 48 Saatte Bırakılan Yumurta Sayısı 51 adet Üreme verisi Grup A 7. Gün Ortalama Larva Boyu 3.2 mm Büyüme verisi Grup A İlk Pupa Oluşum Süresi 9 gün Gelişme verisi Grup B İlk 48 Saatte Bırakılan Yumurta Sayısı 82 adet Üreme verisi Grup B 7. Gün Ortalama Larva Boyu 4.5 mm Büyüme verisi Grup B İlk Pupa Oluşum Süresi 6 gün Gelişme verisi a)Deneyde sıcaklık faktörünün meyve sineklerinin üreme, büyüme ve gelişmesi üzerindeki etkisini incelemek için temel faktörü tanımlayınız, verilen gözlem sonuçlarını kaydediniz ve sıcaklık değişiminin bu üç süreç üzerindeki etkisini verilerden yararlanarak gerekçeli olarak değerlendiriniz.
- 6
Aşağıdaki merkezi sinir sistemi modeli test ve gözlem tablosunu inceleyerek soruyu yanıtlayınız.
Merkezi Sinir Sistemi Modeli Test ve Gözlem Verileri
Tablo: Model bölümleri üzerinde yapılan testler ve elde edilen gözlem sonuçları
Model Bölümü Modeldeki Konumu Uygulanan Test / Simülasyon Gözlenen Tepki / Çıktı 1. Bölüm Kafatasının üst ve en geniş kısmı Problem çözme ve yazı yazma etkinliği Bilgi işlenmiş, istemli kol-el hareket komutları üretilmiştir. 2. Bölüm Kafatasının arkasında, alt bölgede İp üstünde yürüme ve bisiklet sürme testi Kol ve bacak kaslarının koordinasyonu ve vücut dengesi sağlanmıştır. 3. Bölüm Beyin ile omurilik arasındaki boyun bağlantısı Kalp atımı ve nefes alma simülasyonu İstemsiz iç organ faaliyetleri ve yaşamsal döngü düzenlenmiştir. 4. Bölüm Omurga kanalı boyunca uzanan sinir hattı Elin aniden sıcak cisme değmesi testi Düşünme olmadan el aniden ve hızla geri çekilmiştir. a)Tabloda verilen model verilerini inceleyerek; 1. 1, 2, 3 ve 4 numaralı model bölümlerinin temsil ettiği merkezi sinir sistemi kısımlarını (Beyin, Beyincik, Omurilik Soğanı, Omurilik) yazınız. 2. 2. Bölüm ve 4. Bölüm'ün temsil ettiği kısımları belirlerken kullandığınız gözlem kanıtlarını ve bu kısımların görevlerini açıklayınız.
- 7
Aşağıdaki ergenlik dönemine ait bireysel gözlem raporlarını inceleyerek soruları yanıtlayınız.
Ergenlik Dönemi Bireysel Gözlem Raporları
Birey Bedensel Değişimler Ruhsal ve Sosyal Değişimler Birey 1 Boy uzaması, Kas gelişiminin hızlanması, Ses kalınlaşması Duygu durumunda dalgalanmalar, Yalnız kalma isteği Birey 2 Boy uzaması, Kas gelişiminin hızlanması, Ter ve yağ salgısının artması Duygu durumunda dalgalanmalar, Yeni ilgi alanları edinme Birey 3 Boy uzaması, Kas gelişiminin hızlanması, Ciltte sivilce oluşumu Duygu durumunda dalgalanmalar, Arkadaş gruplarına daha fazla bağlanma a)Tablodaki verilere dayanarak bilgi toplayıp kaydediniz, tüm bireylerde ortak olan değişimleri, sadece bazı bireylerde görülen ortak olmayan değişimleri belirleyiniz ve bu örüntü üzerinden ergenlik dönemi değişimleriyle ilgili genellemede bulununuz.
- 8
Aşağıdaki deney verilerini ve gözlemleri inceleyerek istenen kayıtları tabloya yapınız, yansıma türlerini belirleyiniz ve yüzey yapısı ile ilişkilendirerek gerekçeli açıklama yazınız.
Farklı Yüzeylerde Işığın Yansıma Deneyi
Özdeş el fenerlerinden çıkan paralel ışık ışınları, biri düzgün cam diğeri buruşturulmuş alüminyum olmak üzere iki farklı yüzeye aynı açıyla gönderilmiştir.
Malzemeler: El feneri (2 adet), Düzgün cam yüzey (1 adet), Buruşturulmuş alüminyum folyo (1 adet)
1. Düzenek
- Yüzey: Düzgün cam -
2. Düzenek
- Yüzey: Buruşturulmuş alüminyum -
Gözlem Değer Not 1. Düzenek Paralel gelen ışınlar yüzeyden paralel olarak yansır. - Görüntü net oluşur. 2. Düzenek Paralel gelen ışınlar farklı yönlere dağılarak yansır. - Görüntü oluşmaz veya net değildir. a)Yukarıdaki deneyde elde edilen gözlem verilerini aşağıdaki tabloya kaydediniz. Ardından her iki düzenekteki yüzeylerin yansıma türlerini adlandırarak yüzey yapısı ile yansıma türü arasındaki ilişkiyi kanıtlara dayalı olarak gerekçelendiriniz.
Düzenek Gözlem Kaydı Yansıma Türü Yüzey Yapısı Gerekçesi