2026-2027 eğitim öğretim yılı
6. sınıflar Fen Bilimleri dersi
I. dönem 2. yazılı sınavı
- 1
Aşağıdaki gezegen araştırma istasyonu aktarım verilerini inceleyiniz ve istenen sınıflandırmayı yapınız.
Gezegen Araştırma İstasyonu Aktarımı
İki farklı gezegene ait ham yapısal bileşim kayıtları
Gezegen Adı İstasyon Gözlem Kaydı Mars Baskın olarak katı kayaç ve minerallerden oluşan yapı Jüpiter Baskın olarak hidrojen ve helyum gazlarından oluşan akışkan yapı a)Bu iki gezegene ait ham gözlemlerden tek ayırt edici niteliği belirleyiniz ve verileri tek bir sınıflandırma kaydına dönüştürünüz; bu niteliğe göre oluşturduğunuz iki grubun üyeleriyle öğrenci tarafından yazılan bilimsel grup etiketlerini tek bir eşleştirilmiş sınıflandırma kaydında gösteriniz.
Seçilen tek ayırt edici nitelik İki üye ve öğrencinin iki bilimsel grup etiketi - 2
Aşağıda verilen hareket tablosunu inceleyerek sürat ve hız kavramlarını karşılaştırınız.
İki Farklı Aracın 10 Saniyelik Hareket Verileri
Tablo: Araçların hareket süresi, alınan yol, yer değiştirme, sürat ve hız değerleri
Araç Süre (s) Alınan Yol (m) Yer Değiştirme (m) Sürat (m/s) Hız (m/s) Araç 1 10 60 Doğu yönünde 60 6 Doğu yönünde 6 Araç 2 10 80 Batı yönünde 40 8 Batı yönünde 4 a)Tablodaki verileri ve fiziksel kavramları dikkate alarak sürat ve hız kavramlarını karşılaştıran aşağıdaki iki maddeyi yazınız: 1. Sürat ve hız kavramları arasındaki benzerlikler 2. Sürat ve hız kavramları arasındaki farklılıklar
Karşılaştırma Boyutu Açıklama - 3
Aşağıda verilen kontrollü deney düzeneğini ve gözlem sonuçlarını inceleyerek soruları cevaplayınız.
Biber Fidelerinde Işığın Büyümeye Etkisi Deneyi
Bir araştırmacı, ışığın bitki büyümesi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla başlangıç boyları 6 cm olan özdeş biber fideleriyle kontrollü bir deney tasarlamıştır.
Malzemeler: Özdeş biber fideleri (başlangıç boyu 6 cm) (6 adet), Özdeş saksılar ve bahçe toprağı (her saksıda 300 g) (6 adet), Saf su (2 günde bir saksı başına 30 mL)
1. Grup (Işıklı Ortam - 3 Saksı)
- Işık Durumu: Günde 12 saat ışık
- Ortam Sıcaklığı: 22 °C
- Toprak Miktarı: 300 g
- Sulama Miktarı: 2 günde bir 30 mL
- Hava Girişi: Havalandırmalı açık kabin
2. Grup (Karanlık Ortam - 3 Saksı)
- Işık Durumu: Işık almıyor (karanlık)
- Ortam Sıcaklığı: 22 °C
- Toprak Miktarı: 300 g
- Sulama Miktarı: 2 günde bir 30 mL
- Hava Girişi: Havalandırmalı açık kabin
- 1. Başlangıç boyları 6 cm olan 6 adet özdeş biber fidesi, eşit miktarda (300 g) toprak içeren saksılara üçerli iki grup hâlinde dikilmiştir.
- 2. 1. Grup günde 12 saat ışık alan kabine, 2. Grup ise tamamen karanlık kabine yerleştirilmiştir.
- 3. Her iki grup da 22 °C sıcaklıkta tutulmuş ve 10 gün boyunca iki günde bir 30 mL saf su ile sulanmıştır.
- 4. 10 günün sonunda fidelerin son boyları ölçülerek ortalama değerler kaydedilmiştir.
Gözlem Değer Not 1. Grup Son Durum 18 cm Ortalama son boy 18 cm, yapraklar canlı yeşil 2. Grup Son Durum 9 cm Ortalama son boy 9 cm, yapraklar sararmış ve zayıf Güvenlik: Deney sonrasında eller bol su ve sabunla yıkanmalıdır.
a)Verilen kontrollü deney verilerine dayanarak: 1. Deneyde fidelerin büyümesine etkisi incelenen temel faktörü (bağımsız değişkeni) yazınız. 2. 1. ve 2. gruptaki fidelerin 10 günlük net boy artışlarını (cm) hesaplayarak kaydediniz. 3. Elde ettiğiniz verilere dayanarak ışığın biber fidelerinin büyümesi üzerindeki etkisine ilişkin bilimsel çıkarımınızı açıklayınız.
- 4
Aşağıdaki dişi üreme sistemi şemasını inceleyerek soruları yanıtlayınız.
Dişi Üreme Sistemi Şeması
a)1) Şemadaki 1, 2 ve 3 numaralı yapı ve organları belirleyiniz. 2) Bu yapı ve organlar arasındaki işlevsel ilişkiyi açıklayınız.
- 5
Aşağıdaki merkezi sinir sistemi modeli test ve gözlem tablosunu inceleyerek soruyu yanıtlayınız.
Merkezi Sinir Sistemi Modeli Test ve Gözlem Verileri
Tablo: Model bölümleri üzerinde yapılan testler ve elde edilen gözlem sonuçları
Model Bölümü Modeldeki Konumu Uygulanan Test / Simülasyon Gözlenen Tepki / Çıktı 1. Bölüm Kafatasının üst ve en geniş kısmı Problem çözme ve yazı yazma etkinliği Bilgi işlenmiş, istemli kol-el hareket komutları üretilmiştir. 2. Bölüm Kafatasının arkasında, alt bölgede İp üstünde yürüme ve bisiklet sürme testi Kol ve bacak kaslarının koordinasyonu ve vücut dengesi sağlanmıştır. 3. Bölüm Beyin ile omurilik arasındaki boyun bağlantısı Kalp atımı ve nefes alma simülasyonu İstemsiz iç organ faaliyetleri ve yaşamsal döngü düzenlenmiştir. 4. Bölüm Omurga kanalı boyunca uzanan sinir hattı Elin aniden sıcak cisme değmesi testi Düşünme olmadan el aniden ve hızla geri çekilmiştir. a)Tabloda verilen model verilerini inceleyerek; 1. 1, 2, 3 ve 4 numaralı model bölümlerinin temsil ettiği merkezi sinir sistemi kısımlarını (Beyin, Beyincik, Omurilik Soğanı, Omurilik) yazınız. 2. 2. Bölüm ve 4. Bölüm'ün temsil ettiği kısımları belirlerken kullandığınız gözlem kanıtlarını ve bu kısımların görevlerini açıklayınız.
- 6
Verilen şemadaki iç salgı bezleri, hormonlar ve vücut etkileri arasındaki bilimsel ilişkileri kurarak iç salgı bezlerinin önemini açıklayınız.
İç Salgı Bezleri ve Düzenleyici Etkileri Şeması
a)Yukarıdaki şemada kesik çizgilerle belirtilen ilişkileri tamamlayarak iç salgı bezlerinin (tiroit ve pankreas) hormonlar aracılığıyla vücut faaliyetlerini nasıl düzenlediğini ve bunun vücut için önemini açıklayınız.
- 7
Aşağıdaki deney verilerini inceleyerek tabloyu doldurunuz ve yansıma türlerini yüzey yapısına göre açıklayınız.
Farklı Yüzeylerde Işığın Yansıma Deneyi
Özdeş iki el fenerinden çıkan paralel ışık ışınları, biri düzgün diğeri buruşturulmuş iki alüminyum yüzeye eşit açıyla gönderilmiştir.
Malzemeler: El feneri (2 adet), Düz alüminyum levha (1 adet), Buruşturulmuş alüminyum levha (1 adet)
Düzenek 1
- Yüzey: Düz
Düzenek 2
- Yüzey: Buruşuk
Gözlem Değer Not Düzenek 1 Gözlemi Işınlar belli bir düzenle ve paralel olarak yansımaktadır. Yüzey pürüzsüzdür. Düzenek 2 Gözlemi Işınlar farklı yönlere dağılacak şekilde yansımaktadır. Yüzey pürüzlüdür. a)Deney verilerini kullanarak Düzenek 1 ve Düzenek 2'deki yüzey yapısı ile yansıma türlerini aşağıdaki tabloya kaydediniz ve yansıma türlerinin oluşum nedenini açıklayınız.
Düzenek Yüzey Yapısı Yansıma Türü Açıklama - 8
Aşağıdaki deney verilerini inceleyerek istenen veri kaydını ve kanıta dayalı açıklamayı tabloya uygun şekilde yazınız.
Düzlem Aynada Yansıma Açısı Deneyi
Bir öğrenci düzlem ayna üzerine gönderilen ışık ışınlarının gelme ve yansıma açılarını yüzeyin normaline göre iki farklı setup ile ölçmektedir.
Malzemeler: Düzlem ayna (1 adet), Işık kaynağı (1 adet), Ölçüm için iletki (1 adet)
Deney 1
- Ayna Türü: Düzlem Ayna
- Gelen Işın Açısı (Normale Göre): 30 derece
Deney 2
- Ayna Türü: Düzlem Ayna
- Gelen Işın Açısı (Normale Göre): 50 derece
- 1. Işık kaynağı düzlem aynaya 30 derece gelme açısıyla gönderilir.
- 2. Yansıyan ışının yüzeyin normali ile yaptığı açı ölçülür ve kaydedilir.
- 3. İşlem 50 derece gelme açısı için tekrarlanır.
Gözlem Değer Not Deney 1 Gözlemi 30 derece Yansıma açısı (normale göre) 30 derece olarak ölçülmüştür. Gelen ve yansıyan ışın normalin farklı taraflarındadır. Deney 2 Gözlemi 50 derece Yansıma açısı (normale göre) 50 derece olarak ölçülmüştür. Gelen ve yansıyan ışın normalin farklı taraflarındadır. a)Yukarıdaki deney verilerinden yararlanarak: 1. İki deneydeki gelme ve yansıma açılarını yüzeyin normaline referansla verilen tablo sütununa kaydediniz. 2. Gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali arasındaki ilişkiyi (açıların eşitliği ve normalin farklı taraflarında bulunma durumunu) toplanan verilere dayanarak açıklayınız.
İki deneyin gelme-yansıma açısı veri kaydı ve normal referansı Gelen ışın-normal-yansıyan ışın ilişkisine kanıta dayalı açıklama - 9
Kodlu yüzeyin üç ham kaydını birlikte değerlendiriniz.
Kör Nokta Aynası Ham Gözlem Kartı — V10
KA-T10-A17 kodlu yüzey, otopark çıkışındaki kör nokta için adaydır; ayna türü etiketi kapalıdır.
- Cisim kartı:
- 12 cm boyunda ok; aynanın önünde
- Görüntü kaydı:
- Dik ve 5 cm boyunda
- Görüş alanı kaydı:
- Sürücünün doğrudan göremediği iki yan işaret aynı anda görüntüde
a)Görüntünün yön-boy ve görüş alanı kayıtlarından yüzeyi düz, çukur veya tümsek ayna olarak belirleyiniz; seçiminizi otopark çıkışındaki tek kullanımla ilişkilendiriniz.