2026-2027 eğitim öğretim yılı
6. sınıflar Fen Bilimleri dersi
I. dönem 1. yazılı sınavı
- 1
Aşağıdaki tabloda Güneş sistemindeki dört gezegene ait bazı yapısal özellikler verilmiştir. Tablodaki verileri inceleyerek soruyu yanıtlayınız.
Güneş Sistemindeki Dört Gezegenin Yapısal Özellikleri
Tablo: K, L, M ve N Gezegenlerinin Yapısal Özellikleri
Gezegen Yüzey Yapısı Halka Bulundurma Durumu K Kayalık ve katı yüzey Yok L Gaz katmanları (katı yüzey yok) Var M Kayalık ve katı yüzey Yok N Gaz katmanları (katı yüzey yok) Var a)Tabloda verilen özelliklere göre K, L, M ve N gezegenlerini 'İç (Karasal) Gezegenler' ve 'Dış (Gazsal) Gezegenler' olarak sınıflandırınız.
İç (Karasal) Gezegenler Dış (Gazsal) Gezegenler - 2
Aşağıdaki gezegen araştırma istasyonu aktarım verilerini inceleyiniz ve istenen sınıflandırmayı yapınız.
Gezegen Araştırma İstasyonu Aktarımı
İki farklı gezegene ait ham yapısal bileşim kayıtları
Gezegen Adı İstasyon Gözlem Kaydı Mars Baskın olarak katı kayaç ve minerallerden oluşan yapı Jüpiter Baskın olarak hidrojen ve helyum gazlarından oluşan akışkan yapı a)Bu iki gezegene ait ham gözlemlerden tek ayırt edici niteliği belirleyiniz ve verileri tek bir sınıflandırma kaydına dönüştürünüz; bu niteliğe göre oluşturduğunuz iki grubun üyeleriyle öğrenci tarafından yazılan bilimsel grup etiketlerini tek bir eşleştirilmiş sınıflandırma kaydında gösteriniz.
Seçilen tek ayırt edici nitelik İki üye ve öğrencinin iki bilimsel grup etiketi - 3
İki görünür gölge kaydını tutulma türüne göre sınıflandırınız.
Tutulma Gölge Kanıtı Sınıflandırması — V12
Kanıt kartı T12-G18. Olay adları gizlidir; bütün gözlem verisi iki satırda görünürdür.
Model kodu Diziliş ve kaydedilen gölge hedefi G Güneş–Ay–Dünya; Ay gölgesi Dünya yüzeyine düşer. A Güneş–Dünya–Ay; Dünya gölgesi Ay yüzeyine düşer. a)G ve A satırlarını uygun tutulma başlığı altında sınıflandırınız. Her kodla birlikte görünür diziliş ve gölge hedefini kısa gözlem kaydı olarak koruyunuz; tabloda bulunmayan ek veri kullanmayınız.
- 4
Aşağıdaki veri tablosunda yatay bir yolda duran bir sandığa aynı doğrultuda uygulanan kuvvetler verilmiştir. Soruyu tabloya göre yanıtlayınız.
Sandığa Uygulanan Kuvvetler
Tablo: Sandığa uygulanan kuvvetler
Kuvvetin Adı Büyüklüğü (N) Yönü F1 15 Doğu F2 25 Doğu a)Bu sandığa etki eden net (bileşke) kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü yazınız.
- 5
Aşağıdaki şekilde sürtünmesiz yatay düzlemde bulunan M cismine aynı doğrultuda uygulanan iki kuvvet verilmiştir. Soruyu bu modele göre yanıtlayınız.
a)M cismine etki eden kuvvetler arasındaki ilişkiyi açıklayarak bu iki kuvvetin yerine geçebilecek bileşke kuvvetin (R) büyüklüğünü ve yönünü bulunuz; bulduğunuz bileşke kuvveti verilen M cismi modeli üzerinde yönünü ve büyüklüğünü belirterek çiziniz.
- 6
Sürtünmesiz yatay zeminde duran özdeş takozlarla hazırlanan deney tasarımlarını inceleyerek soruyu cevaplayınız.
Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvetler Deney Düzeneği
Bir öğrenci, başlangıçta durmakta olan özdeş K ve L takozlarına zıt yönlü yatay kuvvetler uygulayarak dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin cismin hareketine etkisini göstermek istemektedir.
Malzemeler: Özdeş ahşap takoz (2 adet), Özdeş dinamometreler (4 adet), Sürtünmesiz yatay ray (1 adet)
Düzenek 1 (K Takozu - Dengelenmiş Kuvvet Tasarımı)
- Başlangıç Durumu: Durgun
- Doğu Yönündeki Kuvvet: 8 N
- Batı Yönündeki Kuvvet: Belirlenecek N
Düzenek 2 (L Takozu - Dengelenmemiş Kuvvet Tasarımı)
- Başlangıç Durumu: Durgun
- Doğu Yönündeki Kuvvet: 8 N
- Batı Yönündeki Kuvvet: Belirlenecek N
- 1. Özdeş takozlar sürtünmesiz yatay raya konulur.
- 2. Düzenek 1'de dengelenmiş kuvvet etkisi oluşturularak takozun durmaya devam etmesi hedeflenir.
- 3. Düzenek 2'de dengelenmemiş kuvvet etkisi oluşturularak takozun Doğu yönünde hızlanması hedeflenir.
Gözlem Değer Not Düzenek 1 Ham Gözlem Takoz hareketsiz kalır Net kuvvet 0 N hedeflenmiştir. Düzenek 2 Ham Gözlem Takoz Doğuya hızlanır Doğu yönündeki net kuvvet sıfırdan büyük hedeflenmiştir. Güvenlik: Dinamometrelerin ölçüm sınırlarını aşmayacak kuvvetler uygulayınız.
a)Öğrencinin amacına ulaşabilmesi için: a) Düzenek 1'de K takozunun dengelenmiş kuvvetler etkisinde kalıp durmaya devam etmesi için Batı yönünde uygulanması gereken kuvvetin büyüklüğünü (N) yazınız. b) Düzenek 2'de L takozunun Doğu yönünde hızlanabilmesi için Batı yönünde uygulanacak kuvvetin 8 N'dan büyük mü yoksa küçük mü olması gerektiğini yazınız.
Düzenek Batı Yönündeki Kuvvet Kriteri - 7
Aşağıda verilen hareket tablosunu inceleyerek sürat ve hız kavramlarını karşılaştırınız.
İki Farklı Aracın 10 Saniyelik Hareket Verileri
Tablo: Araçların hareket süresi, alınan yol, yer değiştirme, sürat ve hız değerleri
Araç Süre (s) Alınan Yol (m) Yer Değiştirme (m) Sürat (m/s) Hız (m/s) Araç 1 10 60 Doğu yönünde 60 6 Doğu yönünde 6 Araç 2 10 80 Batı yönünde 40 8 Batı yönünde 4 a)Tablodaki verileri ve fiziksel kavramları dikkate alarak sürat ve hız kavramlarını karşılaştıran aşağıdaki iki maddeyi yazınız: 1. Sürat ve hız kavramları arasındaki benzerlikler 2. Sürat ve hız kavramları arasındaki farklılıklar
Karşılaştırma Boyutu Açıklama - 8
Kimliği verilmiş iki üreme yolu modelini tam iki ürünle karşılaştırınız: bir ortak özellik ve bir ayırt edici fark.
a)S kodlu yol eşeyli, T kodlu yol eşeysiz üreme olarak verilmiştir. Modeldeki ham kanıt akışlarını kullanarak tam iki ürün oluşturunuz: Ürün 1 alanına iki yol için bir bilimsel ortak özellik, Ürün 2 alanına bir bilimsel ayırt edici fark yazınız. Kod eşlemesi, ikinci bir benzerlik, ikinci bir farklılık, yeni bir ilişki oku veya ek gerekçe yazmayınız.